Bilineceği üzere 30498 Sayılı Askerlik Kanunu ile Diğer Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2. maddesi ile 21 günlük temel eğitim ve beraberinde bedelli askerlik düzenlemesi getirilmiş ve daha sonraki süreçte bedelli askerlik kurumu, şartları sağlayan ve talep eden her vatandaş için kalıcı bir hal almıştır.
Düzenlemenin devamında ”Bu madde hükümlerinden yararlananlar temel askerlik eğitimi süresince çalıştıkları iş yeri, kurum ve kuruluşlar tarafından aylıksız veya ücretsiz izinli sayılırlar. ” denilmiş; bu durum, bedelli askerlik nedeniyle iş sözleşmesini fesheden işçilerin kıdem tazminatına hak kazanıp kazanamayacağı hususunda tartışma yaratmıştır.
4773 Sayılı İş Kanunu’nun ”Kıdem Tazminatı” Başlıklı 14.maddesinde muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla iş sözleşmesini fesheden işçinin kıdem tazminatına hak kazanacağı açıkça ifade edilmiştir.
TDK Sözlüğü’nde ”muvazzaf” kelimesinin anlamı ‘askerlik, Silahlı Kuvvetlerde görev başında olan subay ve astsubaylarla askerlik hizmetini yapan erler‘ şeklinde belirtilmiştir.
Görüleceği üzere TDK Sözlüğü’nde de herhangi bir süre belirtilmemiş ve askerlik hizmetini yapan her er muvazzaf asker olarak nitelendirilmiştir.
Bu sebeple bahse konu bedelli askerlik düzenlemesindeki 21 günlük temel eğitimin de muvazzaf askerlik sayılacağına şüphe yoktur.
Her ne kadar, getirilen düzenlemeden yararlanacakların aylıksız ve ücretsiz izinli sayılacakları belirtilmişse de bu hüküm, İş Kanunu’nda düzenlenen hükmü ortadan kaldıracak nitelikte değildir. Aksi düşünce hem kanunun amacına hem de işçi lehine yorum kuralına aykırılık teşkil edecektir.
Konuyla benzerlik gösteren ve 1980’li yıllarda Yargıtay 9.Hukuk Dairesi tarafından verilen emsal kararda ”Dört aylık kısa süreli askerlik yapanlara eğitim süresince ücretsiz izinli olma hakkı getirilmiş olmasına karşın, yapılan görevin muvazzaf askerlik hizmeti olması nedeniyle askere giderken kıdem tazminatına hak kazanırlar” denilerek, somut duruma da açıklık getirilmiştir. Yine hali hazırda Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından işçi lehine kararlar verilmektedir. Bizzat takibini yapmış olduğum benzer davalar işçiler lehine sonuçlanmış ve karalar Bölge Adliye Mahkemesi incelemesinden geçmek suretiyle kesinleşmiştir.
Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.
Av. Arb. Hasan GÜÇ